Generalny zarys ewolucji uczuć i popędów .
Zaczniemy od okresu poprzedzającego wiek dojrzewania, pomijając okres niemowlęcy oraz wcześniejsze i późniejsze dzieciństwo.

Wiek przedturbalny (przed dojrzewaniem) u dziewcząt trwa między 11 a 13 rokiem życia, a u chłopców między 12 a 14 rokiem życia. Jest to faza przejściowa od dzieciństwa do wieku młodzieńczego.
Symbolami tego okresu są dysharmonia fizyczna, pojawiająca się w nierównomiernym rozwoju kończyn i korpusu, oraz dysharmonia ruchów, które stają się kanciaste.
Osoba przestaje być dzieckiem, nie będąc jeszcze młodzieńcem.

Rewolucja dotyczy zmian w organizmie.
Jest to okres, w którym potężną siłą przemawia po raz pierwszy popęd płciowy.
Nowość i siła tych doznań jest tak wielka, że wybijając się na plan pierwszy, rozsadzaja dotychczasową dziecięcą harmonię i łąd psychiczny. Dotyczy to przede wszystkim chłopców – u dziewcząt proces ten przebiega łagodniej.

Złożoność naszej cywilizacji, uwikłąnie spraw seksualnych w sprawy społeczno- ekonomiczne i obyczajowo -moralne, a dla wielu też i religijne – sprawia, że po uzyskaniu czysto funkcjonalnej dojrzałosci płciowej całego organizmu i dojrzałości społecznej),młody człowiek nie znajduje ani łatwego, ani automatycznego ujścia dla swojego popędu.
Miało to miejsce na przykład w kulturach prymitywnych, w których osiągnięcie dojrzałości płciowej natychmiast pociągało inicjację społeczną i rozpoczęcie normalnego życia płciowego.
Dlatego te konflikty moralne i psychiczne w wieku pubertalnym nie maleją, lecz nasilają się. Te tęsknoty młodzieńcze stopniowo konkretyzują się na określonym celu: na chęci posiadania człowieka , który by nas zrozumiał, z nami wspólnie odczuwał,by darzył ns uczuciem i złągodził poczucie osamotnienia , tak charakterystyczny dla tego wieku.

I oto rodzi się miłość młodzieńcza, w której seksualność stanowi tylko nieuświadomione lub odpychane z niechęcią tło i kulisy, a w któej na pierwszy plan wybijają się potrzeby duchowe i uczuciowe. Jakiekolwiek łączenie tej miłości ze sprawą seksualną, w tym wieku wydaje się być uśmierceniem samej miłości, czymś niegodnym, wybranej, czymś niegodnym samej miłości.
Co więcej, potrzeba miłości i głód seksualny są w tym okresie jeszcze tak bardzo rozdzielone w umyśle dojrzewającego.
Treścią tych pierwszych, idealnych miłości wieku dojrzewania bywa często jedynie wspólne przeżywanie nurtujących tęsknot, smutków i bezprzedmiotowych cierpień .
Jest to takie wspólne, codzienne trzymanie się za ręce podczas wedrówki po tajemniczym świecie , który nam się objawił , a w którym najbardziej tajemniczymi i zagadkowymi wydajemy się sobie my sami.

Zdaje się, że w ostatnich czasach ten etap uczuciowego i popędowego rozwoju młodzieży uległ znacznemu skróceniu. Istnieje on jednak i występuje między dziecińśtwem a całowitą dojrzałością, jako etap przejściowy, jako pomost łączący dwie ważne i całkowicie różne fazy rozwoju człowieka. Potrzeba miłości nurtuje dziewczęta i chłopców wieku pubertalnego nadal, choć nacisk obyczajów i mody na „nowoczesne” zachowanie sprawia, że nikt nie śpieszy się do ujawniania swoich tęsknot, by nie uchodzić za „staroświeckiego” lub „niemodnego”

Wiek młodzieńczy ( ok 16-21 rok życia) jest okresem uzyskania cakowitej harmonii w budowie ciała oraz ostatecznego zharmonizowania się całej psychiki.
Pojawia się zainteresowanie , co sie dzieje dookoła. Obsesyjne obserwowanie swojej jaźni ustępuje ciekawości i coraz bardziej zdobywczemu poznawaniu i rozumieniu świata, w którym się żyje, który nas otacza. Charakterystyczne w tym okresie jest szukanie towarzystwa, pęd do współżycia i współdziałania w grupie.
To już nie dwaj samotnicy, błądząc trzymają się za ręce po tajemniczym świecie.
Radosna, pełna tężyzny grupa, wybierająca się na podbój świata, daje szansę życiową, wspólne dążenia i wspólne idee, wzrost pędu, „aby moje istnienie było ważne nie tylko dla mnie, ale i dla innych”. Przy czym : postać, wygląd, głos, kolor włosów, kształt łydek – to wszystko liczy się przy doborze takiej sympatii do „chodzenia” i przesłania braku charakteru i intelektu.
Braki te, wcześniej czy później, ujawniają się, powodując nieuchronne rozczarowania, ale ponieważ samo uczucie nie było głębokie , następuje łatwe zerwanie i… poszukiwanie nowego obiektu do „chodzenia ze sobą”.
Druga forma miłości młodzieńczej jest głębsza i ważniejsza (niebezpieczniejsza); jest to „pierwsza miłość” w sensie prawdziwym .
I ona odznacza się wyraźnie estetycznym nastawieniem i ona żąda od partnera przede wszystkim piękna, ale piękno to już jest pięknem uduchowionym — pięknu ciała ma towarzyszyć piękno charakteru, intelektu, woli itd. Maksymalizm młodzieńczy żąda od wybranek wszystkich cech w stopniu najwyższym.
Dlaczego jest to niebezpieczna miłość?
Doświadczenie życiowe uczy, że „pierwsza miłość” młodzieńcza zazwyczaj nie prowadzi do trwałych i pewnych związków, chociaż faktem jest, że istnieje. A przy właściwej temu wiekowi tendencji do łączenia erotyzmu i seksoholizmu, domeny uczuć ze spełnieniem płciowym, ta młodzieńcza miłość rodzi bądź bolesne rozczarowanie dla dziewcząt, gdy zostaną porzucone, bądź też pobudza do zakładania nietrwałych związków małżeńskich, które szybko rozpadają się ze wstrząsem dla obu stron.
Dla psychologów i seksuologów nie ulega wątpliwości , że niski stopień seksualnej satysfakcji przy bardzo młodo rozpoczynanych stosunkach płciowych wynika przede wszystkim z niedojrzalości psychicznej osób, które emocjonalnie i erotycznie rozwijają się później niż nabywają fizycznej sprawności do działań seksualnych .
Zbyt pochopne i nierozważne doprowadzenie „pierwszych miłości ” do całkowitego spełnienia i całkowitego urzeczywistnienia zarówno w płąszczyźnie erotycznej, jak i seksualnej, wobec ich nietrwałości i przelotności może zrodzić fałszywe przekonanie, że prawdziwa, trwała miłość w ogóle nei istnieje, że wszelkie uczucie to „kit’ i 'lipa” dla naiwnych, że zarówno dziewczętom i mężczyznom chodzi w tej dziedzinie tylko o zmysłowe zaspokojenie seksualne, dostępne przecież bez całej uciążliwej „komedii”
kochania się.