Asertywność

Osoba bierna unika konfrontacji, konfliktu. Obawia się tego, że narazi się na cudzy gniew albo na utratę sympatii. Ma trudności z bezpośrednim , szczerym wyrażaniem własnych myśli i uczuć , byleby się nie narazić innym. Woli stłumić te uczucia, ulec i poddać się, niż narazić się na sytuację w jej odbiorze nieprzyjemną i trudną do zniesienia . Może też próbować wyrazić je pośrednio : poprzez płacz, mamrotanie pod nosem. Niech inni domyślą się, co czuję albo myślę, bylebym nie musiał tego mówić otwarcie.

Osoba pasywna płaci jednak za komfort pewną cenę. W rezultacie takiego robi coś , na co nie ma ochoty, pozwala innym na coś, co jej nei odpowiada, czuje się wykorzystana . W związku z tym odczuwa frustrację, złość na samego siebie , mieć poczucie, że inni jej nie szanują ani nie odcuwać należytego szacunku dla samego siebie. Jej relacje z innymi szwankują : nie są szczere , za to mogą być przepełnione tłumionymi urazami, pretensjami, żalami.

Z kolei osoba agresywna dąży do uzyskania przewagi , realizacjii włąsnych celów, powiedzenia tego, co chce powiedzieć – nawet cudzym kosztem. Nieważne, że druga osoba jest zraniona upokorzona, rozzłoszczona. Ważne, że swoje na wierzchu.
Osoba zachowująca się w ten sposób nie zwraca uwagi na cudze prawa i nie szanuje ich. Zdaje się sądzić, że tylko ona ma prawa, a inni są tylko środkami do ich osiągnięcia albo albo przeszkodą do ich realizacji .
W oczywisty sposób cierpią na tym stosunki z innymi. Ludzie unikają ich, zrywają z nimi kontakty albo tracą do nich sympatię.

Mieszanką pasywnego i agresywnego stylu komunikacji jest zachowanie bierno-agresywne. Jest to hybryda powstała z połączenia tych właśnie stylów zachowań.
Emocje czy myśli są wyrażane, ale nie wprost : za pomocą aluzji, złośliwości , docinków, znaczących min, wywracania oczami itp. Jest taka „agresja za plecami”
Gdy ktoś zareaguje i poprosi o wyjaśnienie , co ma znaczyć takie zachowanie, osoba tego typu najczęściej rezygnuje z konfrontacji: udaje, że o niczym nie wie, że osobie się przywidziało, albo ona mówiła o kim innym.

Asertywny styl komunikowania polega na szczerym, jasnym przedstawieniu swoich racji z otoczeniem: wyraźnie sygnalizuje czego chce, co jej nie odpowiada, jak chce być traktowana. Stawia warunki dokonuje wyborów . Jest uczciwa wobec samej siebie Równocześnie jednak uznaje , że i druga strona ma swoje prawa i racje. Podchodzi do niej z szacunkiem. Dzięki takiej postawie łątwiej jej porozumieć się z innymi i kształtować z nimi dobre, partnerskie relacje ( równy z równym)

Osoba asertywna nie upiera się ślepo przy swoim, jest gotowa na na negocjacje i ustępstwa, ale nie kosztem swoich praw. Nie oznacza to ,że dzięki asertywnemu
zawsze uzyskuje to,na czym jej zależy. Jednakże nawet wtedy , gdy jej się nie udaje mninimalny, gwarantowany zysk z zachowania się w sposób asertywny jest taki, że nie ma pretensji do samego siebie i nie traci do siebie szacunku.

NASZE PRAWA

Wielokrotnie była mowa o prawach i ich poszanowaniu lub nierespektowaniu . Nie wszyscy sobie zdają sprawę z tego , jakie prawa posiadają. Nie chodzi prz tym żadne przepisy czy prawne uregulowania , ale o naturalne prawa każdego człowieka.
Warto sobie uświadomić, że jako istoty ludzkie mamy prawo do:
1- posiadania i wyrażania własnych opinii, poglądów i idei.
2- włąsnych potrzeb, życzeń i pragnień ich wyrażania
3- zmianie decyzji, odmowie, sprzeciwu
4- dysponowaniu swoim ciałem , czasem i włąsnością
5- dóbr i usług , za które się zapłaciło
6- poszanowania ze strony innych
7- robienia wszystkiego , co nie narusza praw innych ludzi

Akceptacja tych praw pociąga za sobą przyznanie ich także innym – skoro chcę, zęby ktoś traktował mnie w określony sposób , muszę się odnosić wobec niego tak samo.
W ten sposób osoba asertywna uznaje „ja mam swoje prawa i ty masz swoje prawa. „
Bardzo ważne jest ostatnie z wymienionych praw – wyznacza mu granicę dzielącą asertywność od egoizmu i agresji.

Te same prawa można wyrazić w prostszej postaci. Propozycję taką stanowi tak zwane pięć praw Fensterheima
Oto one:
1- Masz prawo robić to, co zechcesz, o ile nie razi to kogoś innego
2- Masz prawo do asertywnego zachowania- nawet , gdy rani kogoś innego, – o ile twoje intencje nie są agresywne, ale asertywne.
3- Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb- o ile uznajesz, że druga osoba może odmówić.
-4- Istnieją takie relacje między ludźmi, że w których prawa nei są oczyswiste. Zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania tej sprawy z drugą osobą i wyjaśnienia jej.
5- Masz prawo do korzystania ze swoich praw.

Niekiedy ludzie kierują się błędnymi przekonaniami i założęniami , które odwodzą ich od asertywnego zachowania. Nie czują się dobrze w relacjach z innymi, doświadczają poczucia zranienia, odczuwają gniew czy złość, ale twierdzą, zę nie mogli się zachować inaczej w danej sytuacji, bo istnieją jakieś ważne powody zmuszające ich do takiego, a nie innego zachowania . Bardzo często za tymi „bardzo ważnymi powodami”
kryje się nieznajomość włąsnych praw, błędne przekonania na temat tego, co poinniśmy, a co nam nie wolno.

Jak mogą wyglądać takie błędne przekonania a jak powinno wyglądać nasze myślenie :
1- Przedkłądanie swoich potrzeb nad potrzeby innych jest samolubne
vs- Masz prawo czasem myśleć o sobie.

2- Jeśli inni nie zgadzają się z Twoimi odczuciami , to znaczy, że z Tobą jest coś nie tak,
albo nie masz powodu by tak się czuć
vs- Masz prawo być ostatecznym sędzią swoich uczuć i masz prawoje wyrażać.

3- Nie wolno sprzeciwiać się autorytetom i osobom starszym
vs- masz prawo do posiadania własnych poglądów i ich wyrażania.

4- Zawsze musisz zachowywać się konskwentnie –
vs- Masz prawo do zmiany zdania

5- Zadawanie pytań i proszenie o pomoc świadczy o Twojej głupocie i bezradności
vs – Masz prawo do niewiedzy i wyjaśnień. Masz prawo do niedoskonałości i proszenia o pomoc.

6- Musisz zawsze dostosowywać się do innych. Niegrzecznie jest odmawiać cudzym prośbom.
vs Masz prawo odmówić i zachować się zgodnie ze swoimi przekonaniami.

7- Musisz tłumić swoje negatywne emocje, i nei ujawniać ich
vs Masz prawo do swoich emocji i ich ekspresji

8- Nieładnie jest domagać się pochwał i nagród- trzeba być skromnym.
vs Masz prawo do uznania za dobrze wykonaną pracę.